Viện dưỡng lão là gì? Các mô hình chăm sóc người cao tuổi và cách lựa chọn phù hợp cho gia đình
Viện dưỡng lão không phải là lựa chọn duy nhất khi cha mẹ bắt đầu cần nhiều sự hỗ trợ hơn. Tìm hiểu nội trú, bán trú, trung tâm chăm sóc và chăm sóc tại nhà để chọn mô hình phù hợp.
Khi gia đình bắt đầu tìm một giải pháp chăm sóc
Ba mẹ vẫn sống trong căn nhà quen thuộc, nhưng gần đây đi lại chậm hơn. Có ngày mẹ quên lịch thuốc, có buổi ba ngại đi khám vì con cái đều bận. Gia đình bắt đầu tìm “viện dưỡng lão”, “dưỡng lão bán trú”, “trung tâm chăm sóc người cao tuổi” hoặc “người chăm sóc tại nhà”.
Trước khi hỏi nơi nào tốt hơn, SAN đề nghị bắt đầu bằng một câu hỏi khác: người thân của mình hiện cần được hỗ trợ ở mức độ nào? Viện dưỡng lão, bán trú, trung tâm chăm sóc và chăm sóc tại nhà là những mô hình khác nhau để giải quyết những nhu cầu khác nhau.
WHO nhìn chăm sóc dài hạn như một chuỗi dịch vụ lấy nhu cầu và khả năng hoạt động của người cao tuổi làm trung tâm. Gia đình có thể đọc thêm tại WHO – Long-term care for older people.
Viện dưỡng lão là gì?
Hiểu đơn giản, viện dưỡng lão là mô hình chăm sóc tập trung nơi người cao tuổi sinh hoạt tại cơ sở và nhận hỗ trợ theo chương trình. Tùy nơi, dịch vụ có thể gồm chỗ ở, ăn uống, hỗ trợ sinh hoạt, hoạt động xã hội, phục hồi hoặc chăm sóc chuyên biệt.
Điểm quan trọng là không nên đánh đồng mọi cơ sở. Cùng gọi là “viện dưỡng lão” nhưng mức độ chăm sóc, nhân sự, phạm vi y tế, cơ sở vật chất và tiêu chuẩn tiếp nhận có thể rất khác nhau.
Không phải cứ lớn tuổi là cần vào viện dưỡng lão
Hai người cùng 78 tuổi có thể có nhu cầu hoàn toàn khác nhau. Một người vẫn tự đi lại, ăn uống và vệ sinh; một người khác cần dìu khi di chuyển, hỗ trợ tắm rửa, nhắc lịch thuốc và có người ở cạnh phần lớn thời gian. Tuổi không đủ để quyết định mô hình chăm sóc.
- Khả năng đi lại và nguy cơ té ngã
- Khả năng ăn uống, vệ sinh, mặc quần áo
- Khả năng nhớ lịch, giao tiếp và định hướng
- Nhu cầu hỗ trợ ban đêm
- Mức độ cần giao tiếp xã hội
- Mong muốn của chính người cao tuổi
SAN nhìn nhu cầu chăm sóc từ những việc rất đời thường
Trước khi chọn mô hình, gia đình có thể hỏi: người thân ở nhà một mình an toàn được bao lâu; việc gì đang khó nhất; nhu cầu là tạm thời hay dài hạn; ban đêm có cần hỗ trợ; và ai trong gia đình có thể tham gia chăm sóc.
Nếu gia đình muốn hiểu rõ lựa chọn tại nhà, xem Dịch vụ chăm sóc người già tại nhà theo giờ của SAN.
Các mô hình chăm sóc người cao tuổi thường gặp
- Dưỡng lão nội trú: sinh sống tại cơ sở và được hỗ trợ dài hạn.
- Dưỡng lão bán trú: đến trung tâm trong ngày rồi trở về nhà.
- Trung tâm chăm sóc người cao tuổi: tên gọi rộng, có thể bao gồm bán trú, nội trú hoặc phục hồi.
- Chăm sóc tại nhà: người cao tuổi ở trong môi trường quen thuộc, có người hỗ trợ theo giờ hoặc theo ca.
- Chăm sóc tại bệnh viện/đồng hành đi khám: bổ sung khi gia đình cần người hỗ trợ trong quá trình điều trị hoặc khám bệnh.
Viện dưỡng lão hay chăm sóc tại nhà tốt hơn?
Không có đáp án chung cho mọi gia đình. Mô hình phù hợp cần cân bằng ba yếu tố: nhu cầu chức năng của người cao tuổi, mong muốn của chính họ và nguồn lực thực tế của gia đình.
SAN đã phân tích sâu hơn tại bài Chăm tập trung và chăm tại nhà – khác biệt nằm ở đâu?.
7 câu hỏi trước khi quyết định
- Người thân có thể ở một mình an toàn trong bao lâu?
- Khó khăn lớn nhất hiện nay là gì?
- Nhu cầu chăm sóc là tạm thời hay kéo dài?
- Ban đêm có cần người hỗ trợ không?
- Người cao tuổi muốn sống ở đâu và muốn được hỗ trợ thế nào?
- Gia đình có thể tham gia chăm sóc ở mức nào?
- Ngân sách nào có thể duy trì bền vững trong nhiều tháng hoặc nhiều năm?
Một lựa chọn phù hợp phải giữ cả an toàn và phẩm giá
Chăm sóc không chỉ là hoàn thành việc ăn, tắm, uống thuốc hay đi ngủ. Người cao tuổi vẫn có thói quen, quyền riêng tư, sở thích và quyền được tham gia quyết định. Với SAN, người chăm cần quan sát, ghi nhận và báo lại thay đổi; không vội gắn nhãn “khó tính”, cũng không tự chẩn đoán thay bác sĩ.
Góc nhìn về tiếng nói của người cao tuổi được SAN phân tích thêm trong Người già có thực sự muốn vào viện dưỡng lão?.
SAN đứng ở đâu trong hành trình này?
SAN không cho rằng mọi người cao tuổi đều nên ở nhà và cũng không cho rằng cứ lớn tuổi là phải vào viện dưỡng lão. Khi gia đình muốn người thân tiếp tục sống trong môi trường quen thuộc nhưng cần thêm nguồn lực chăm sóc, SAN có thể là một lựa chọn linh hoạt trong kế hoạch chăm sóc.
SAN đồng hành cùng gia đình
Khi gia đình muốn người thân tiếp tục được chăm sóc trong môi trường quen thuộc nhưng cần thêm người hỗ trợ, SAN có thể đồng hành theo nhu cầu: chăm sóc người già tại nhà, chăm sóc người bệnh tại nhà và tại bệnh viện, đồng hành khám bệnh và hỗ trợ người cao tuổi đi khám.
Tải app SAN: Truy cập sanpro.vn để tải/đặt dịch vụ
SAN – Nơi tình thương đặt trên mọi dịch vụ.
SAN nền tảng chăm sóc
