Người bệnh nằm lâu đổ nhiều mồ hôi: Vì sao da ẩm là điều Cô SAN phải để ý?
Da ẩm kéo dài do mồ hôi, nước tiểu hoặc phân dễ bị kích ứng và tổn thương. Cô SAN cần phân biệt nguồn ẩm, giữ da sạch khô và báo khi có đỏ, rát, tróc hoặc mùi bất thường.
Lưu ý: Case dưới đây là tình huống minh họa/composite, không phải khách hàng thật của SAN.
Một tình huống da ẩm ở người già rất dễ gặp ở nhà
Bà Phương nằm phòng máy lạnh nhưng lưng và vùng nếp gấp vẫn ẩm nhiều sau mỗi lần ngủ. Ga giường cũng hơi ẩm. Nếu chỉ thay áo mà không kiểm tra da, những vùng ẩm kéo dài có thể bị kích ứng và dễ tổn thương hơn.
Vì sao tình huống này cần được nhìn kỹ hơn?
- Độ ẩm quá mức làm hàng rào da dễ bị suy yếu, đặc biệt ở người ít vận động.
- Nước tiểu và phân làm tăng nguy cơ kích ứng vùng mông, háng và tầng sinh môn.
- Mồ hôi nhiều cũng có thể liên quan môi trường nóng, sốt, đau, thuốc hoặc bệnh lý; caregiver không nên tự kết luận nguyên nhân.
Đọc thêm trên SAN: Tiểu không tự chủ ở người cao tuổi; Cách vệ sinh patients nằm liệt giường tại nhà: Cùng là vệ sinh, nhưng mỗi người cần một cách tiếp cận khác; Cách tắm cho người cao tuổi an toàn tại nhà: Cùng là không chịu tắm, nhưng mỗi người có thể có một lý do rất khác. Các bài này bổ sung bối cảnh liên quan; nội dung hiện tại đi sâu vào tình huống riêng của người bệnh nằm lâu.
Tham khảo chuyên môn: MedlinePlus về chăm sóc da khi có tiểu/đại tiện không tự chủ; NICE về đánh giá da và nguy cơ liên quan độ ẩm.
Cô SAN quan sát gì?
- Ẩm chủ yếu ở lưng, nếp gấp, vùng tã hay toàn thân.
- Da có đỏ, rát, tróc, ngứa, mùi khác thường hoặc nổi mụn không.
- Ga, quần áo hoặc tã có ẩm kéo dài không.
- Người bệnh có sốt, rét run, thở nhanh, đau hoặc mệt hơn không.
- Phòng có quá nóng, bí hoặc chăn quá dày không.
- Lượng nước tiểu/phân có thay đổi đi kèm không.
- Thời điểm đổ mồ hôi và mức độ khác baseline thế nào.
Cô SAN nên làm gì? – 7 bước
- Xác định nguồn ẩm trước khi xử lý.
- Thay quần áo/ga ẩm càng sớm càng tốt và lau khô nhẹ nhàng.
- Giữ các nếp gấp sạch và khô, không chà xát mạnh.
- Với vùng tã, vệ sinh sau mỗi lần bài tiết và dùng sản phẩm bảo vệ da theo hướng dẫn.
- Điều chỉnh nhiệt độ/chăn nếu môi trường quá nóng nhưng không để người bệnh lạnh.
- Không tự bôi thuốc chống nấm, kháng sinh hoặc steroid khi chưa có chỉ định.
- Báo gia đình khi ẩm nhiều bất thường, kèm sốt, phát ban, đau rát, mùi lạ hoặc da tổn thương.
Khi nào cần báo ngay?
- Sốt, rét run, vã mồ hôi kèm tình trạng chung xấu đi.
- Da đỏ lan, nóng, đau, rỉ dịch hoặc có vết hở.
- Phát ban vùng tã lan rộng, đau nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
- Mồ hôi đột ngột kèm đau ngực, khó thở hoặc thay đổi ý thức.
Báo cáo cuối ca – mẫu tham khảo
“Ca trưa: bà Phương ra mồ hôi nhiều vùng lưng và nếp dưới ngực; áo và ga hơi ẩm. Nhiệt độ phòng 26°C, bà không sốt theo đo tại nhà, không khó thở. Tôi thay áo/ga khô và lau khô nhẹ các nếp. Da chưa trầy nhưng nếp dưới ngực hơi đỏ hơn hôm qua. Đã báo gia đình.”
Điều SAN muốn giữ trong cách chăm sóc
Người bệnh nằm lâu có thể phụ thuộc vào người khác trong những việc rất riêng tư và rất nhỏ. Chất lượng chăm sóc không chỉ nằm ở việc hoàn thành thao tác, mà ở cách Cô SAN nhìn thấy sự thay đổi, hỏi trước khi làm, làm nhẹ nhàng, giữ kín đáo và chuyển thông tin có ích cho gia đình.
Đọc tiếp trong cùng cụm: đỏ da ở vùng tì đè; ga giường nhăn hoặc ẩm; táo bón ở người nằm giường.
Gia đình cần hỗ trợ home care for the sick. hoặc tại bệnh viện có thể tham khảo dịch vụ caring for the sick tại nhà của SAN.
SAN care platform
