Pacing có thể không nguy hiểm, nhưng khi người Alzheimer tìm cửa ra, chuẩn bị đồ hoặc cố rời nhà thì gia đình cần kế hoạch chống đi lạc. Cô SAN phải quan sát trigger và mức nguy cơ.

Note: Case dưới đây là tình huống minh họa/composite, không phải khách hàng thật của SAN.

Tìm cửa ra: Một tình huống rất dễ gặp ở nhà

Ông Hải thường đi vòng quanh phòng khách vào cuối chiều. Ban đầu ông chỉ đi bộ. Gần đây ông bắt đầu tìm cửa ra, thử tay nắm cửa và nói “tôi đi làm đây”. Đây là lúc cần phân biệt một hoạt động lặp lại tương đối an toàn với hành vi có nguy cơ rời nhà.

Tìm cửa ra: Vì sao tình huống này cần được nhìn kỹ hơn?

Đi lại/pacing có thể liên quan bồn chồn, thói quen cũ, nhu cầu vận động hoặc muốn hoàn thành một nghĩa vụ trước đây.

Nguồn chuyên môn liên quan: NIA về wandering và đi lạc ở Alzheimer

Nguy cơ tăng khi người bệnh hướng tới cửa, chuẩn bị túi/chìa khóa, không nhớ đường hoặc đã từng đi lạc.

Đọc thêm: Alzheimer’s Association về các dấu hiệu nguy cơ wandering

Tìm cửa ra: Cô SAN quan sát gì?

• Đi vào khung giờ nào và kéo dài bao lâu.
• Đi vòng trong nhà hay chủ động tìm cửa/khóa/chìa khóa.
• Có nói muốn đi làm, về nhà, đón con hoặc làm việc cũ không.
• Trước hành vi có tiếng cửa, người nhà chuẩn bị đi, đói, đau, muốn toilet hay quá ồn không.
• Khả năng đi lại và nguy cơ té.
• Người bệnh còn nhớ địa chỉ/số điện thoại không.
• Biện pháp chuyển hướng nào đã hiệu quả.

Tìm cửa ra: Cô SAN nên làm gì? – 7 bước

• Nếu pacing an toàn, không nhất thiết bắt người bệnh ngồi yên.
• Loại bỏ nguy cơ vấp ngã trên lối đi và đảm bảo ánh sáng.
• Nhận diện trigger ở cửa ra vào, chìa khóa, giờ đi làm cũ.
• Chuẩn bị ID/thông tin liên hệ phù hợp cho người có nguy cơ đi lạc.
• Cân nhắc chuông/cảm biến cửa và phối hợp hàng xóm/bảo vệ khi nguy cơ cao.
• Không khóa người bệnh trong tình trạng gây nguy hiểm hoặc biến an toàn thành giam giữ.
• Báo gia đình ngay nếu mức độ tìm cửa tăng hoặc đã rời nhà.

Tìm cửa ra: Khi nào cần báo ngay?

• Đã đi ra khỏi nhà hoặc mất dấu người bệnh.
• Té/ngã khi pacing hoặc cố rời nhà.
• Lú lẫn tăng đột ngột, hành vi hoàn toàn mới.
• Kích động mạnh khi bị ngăn lại.

Tìm cửa ra: Báo cáo cuối ca – mẫu tham khảo

“Từ 16:30 ông Hải đi vòng phòng khách khoảng 25 phút, 4 lần tới cửa chính và 2 lần thử tay nắm cửa, nói ‘tôi đi làm’. Hành vi tăng so với tuần trước khi ông chỉ đi vòng trong nhà. Tôi chuyển hướng sang gấp khăn và ông ngồi lại sau khoảng 10 phút. Đã báo gia đình để tăng biện pháp an toàn cửa.”

Đọc tiếp trong cùng cụm

• Bài 4: Người Alzheimer thức dậy giữa đêm và đi quanh nhà: Cô SAN nên làm gì để vừa trấn an vừa giữ an toàn?
• Bài 5: Người sa sút trí tuệ bỗng cáu gắt hoặc kích động hơn thường ngày: Đừng vội nói “Alzheimer nặng hơn”
• Bài 9: Người sa sút trí tuệ bỗng lú lẫn nặng hơn bình thường: Đừng mặc định đó chỉ là bệnh tiến triển

Bài SAN cũ liên quan

• Người Alzheimer hay đòi về nhà – Bài SAN cũ gần nhất về exit-seeking và nhu cầu ‘về nhà’
• Người cao tuổi sống một mình: an toàn & quyền tự chủ – An toàn môi trường sống

Điều SAN muốn giữ trong cách chăm sóc

Sa sút trí tuệ có thể làm thay đổi trí nhớ, nhận biết và hành vi, nhưng không làm mất phẩm giá của một con người. Khi người bệnh tìm cửa ra, Cô SAN không cố “thắng” một cuộc tranh luận với người bệnh; Cô SAN cố hiểu điều gì đang xảy ra, giảm sợ hãi, duy trì khả năng tự làm còn lại và chuyển thông tin hữu ích cho gia đình.

CTA: Gia đình có thể tham khảo dịch vụ chăm sóc người già tại nhà theo giờ của SAN để lựa chọn thời gian hỗ trợ phù hợp. Hotline 1900 066 688 | Zalo/Điện thoại 086 2468 448.

#sannentangchamsoctainha #SAN #sanpro #Wandering #sannentangchamsoc #Alzheimer #AnToanNguoiGia #SaSutTriTue #CoSAN #DiLac

SAN care platform