Cách hỗ trợ người bệnh thay đổi tư thế để giảm nguy cơ tì đè
Vì sao thay đổi tư thế là kỹ năng rất quan trọng?
Người bệnh nằm lâu thường dễ mỏi, đau, khó chịu và có nguy cơ bị tì đè ở những vùng chịu lực như lưng, mông, hông, gót chân. Với người cao tuổi hoặc người bệnh yếu, chỉ một việc nhỏ như nằm yên quá lâu cũng có thể làm cơ thể khó chịu hơn rất nhiều.
Caregiver phi y khoa không thực hiện điều trị hay kỹ thuật điều dưỡng, nhưng cần biết cách hỗ trợ thay đổi tư thế trong phạm vi sinh hoạt. Đây là một phần quan trọng của chăm sóc sinh hoạt phi y khoa, đã được giải thích ở Bài 3 – Chăm sóc sinh hoạt phi y khoa là gì? và liên quan trực tiếp đến: 10 kỹ năng cần có khi chăm sóc người cao tuổi tại nhà.
Nguyên tắc trước khi hỗ trợ thay đổi tư thế
Trước khi đỡ người bệnh xoay trở, caregiver cần quan sát tình trạng chung và hỏi người bệnh nếu người bệnh còn giao tiếp được. Không nên kéo mạnh, xoay đột ngột hoặc tự ý di chuyển khi thấy người bệnh đau nhiều, khó thở, chóng mặt, mới té ngã hoặc đang có dây truyền, ống dẫn, thiết bị y tế.
Điểm quan trọng là người chăm phải biết ranh giới: hỗ trợ nhẹ nhàng trong sinh hoạt thì được, nhưng nếu có dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ y khoa thì phải báo người có chuyên môn. Nội dung này nên liên kết với: Khi người bệnh có dấu hiệu bất thường, caregiver cần làm gì? và Vì sao nghề chăm sóc cần biết ranh giới chuyên môn?
- Giải thích ngắn cho người bệnh trước khi hỗ trợ: “Con đỡ cô/chú xoay nhẹ để dễ chịu hơn nhé.”
- Kiểm tra khu vực giường, gối, chăn, vật dụng xung quanh để tránh vướng víu.
- Không kéo tay, kéo vai hoặc kéo chân người bệnh một cách đột ngột.
- Nếu người bệnh đau, chóng mặt, khó thở hoặc phản ứng bất thường, dừng lại và báo người nhà/nhân viên y tế.
- Giữ tư thế kín đáo, tôn trọng sự riêng tư khi xoay trở hoặc chỉnh lại quần áo.
Cách hỗ trợ trong phạm vi phi y khoa
Với người bệnh cần đổi tư thế thông thường, caregiver có thể hỗ trợ bằng cách chỉnh gối, đỡ nhẹ vai hoặc hông, giúp người bệnh nghiêng trái, nghiêng phải, ngồi dậy hoặc nằm lại theo hướng dẫn đã được gia đình hoặc nhân viên phụ trách thống nhất. Mục tiêu là giúp người bệnh dễ chịu hơn, giảm áp lực lên một điểm cơ thể và giữ an toàn khi nằm lâu.
Người chăm nên làm chậm, chắc và nói trước từng bước. Sự nhẹ nhàng ở đây không chỉ là kỹ thuật, mà còn là thái độ. Một người bệnh yếu thường rất sợ bị kéo mạnh, bị làm nhanh hoặc bị đối xử như một “việc cần hoàn thành”.
Những điều không nên làm
Khi hỗ trợ thay đổi tư thế, caregiver không nên cố làm bằng mọi giá. Có những tình huống cần điều dưỡng, bác sĩ hoặc người có chuyên môn đánh giá trước. Làm đúng giới hạn giúp người bệnh an toàn và giúp caregiver làm nghề bền vững hơn.
- Không tự ý xoay trở người bệnh sau té ngã hoặc nghi ngờ chấn thương.
- Không tự ý tháo, chỉnh dây truyền, sonde, oxy hoặc thiết bị y tế để dễ xoay trở.
- Không xoa bóp mạnh vùng đau, vùng sưng, vùng đỏ hoặc vùng có vết thương.
- Không tự kết luận vùng da đỏ là “bình thường” hay “nguy hiểm”; nếu nghi ngờ phải báo người có chuyên môn.
- Không để người bệnh nằm một tư thế quá lâu nếu gia đình hoặc nhân viên y tế đã có hướng dẫn thay đổi tư thế định kỳ.
SAN Care Academy đào tạo kỹ năng này như thế nào?
Tại SAN Care Academy, kỹ năng hỗ trợ thay đổi tư thế được đặt trong nhóm chăm sóc sinh hoạt phi y khoa. Học viên được hướng dẫn nguyên tắc an toàn, cách giao tiếp trước khi hỗ trợ, cách quan sát dấu hiệu bất thường và đặc biệt là biết khi nào phải dừng lại để báo người có chuyên môn.
Một caregiver tốt không phải là người làm nhanh nhất, mà là người làm đúng, làm nhẹ, biết hỏi, biết báo và biết giữ phẩm giá cho người bệnh. Đây cũng là tinh thần chung: SAN Care Academy đào tạo caregiver phi y khoa như thế nào?
Anh/chị đang muốn học một nghề chăm sóc tử tế, thực tế và có cơ hội việc làm rõ ràng? Hãy đăng ký tư vấn cùng SAN Care Academy để được hướng dẫn lộ trình học phù hợp. Chương trình tập trung vào chăm sóc sinh hoạt phi y khoa, kỹ năng chăm sóc người cao tuổi/người bệnh, thái độ nghề nghiệp, ranh giới công việc và cơ hội kết nối việc làm trong hệ sinh thái SAN – nền tảng chăm sóc tại nhà.
SAN nền tảng chăm sóc
