Bí quyết giữ gìn sức khỏe người cao tuổi ngày Tết: Ăn uống vui vẻ mà vẫn an toàn

Nhắc đến Tết, nhiều người cao tuổi sẽ nghĩ ngay đến cảnh con cháu quây quần, mâm cơm đủ món, tiếng chúc tụng rộn ràng. Vui là vậy, nhưng với không ít người lớn tuổi, Tết cũng là lúc cơ thể trở nên nặng nề, khó ngủ, khó tiêu, chỉ vì “ngại từ chối” khi con cháu liên tục gắp thức ăn, rót nước, mời rượu.

Trong bài viết này, chúng tôi xin chia sẻ vài gợi ý nhỏ, giúp người lớn tuổi vừa giữ sức khoẻ, vừa vẫn giữ được không khí sum vầy, không làm ai mất lòng trong những ngày đầu năm mới.

1. Sức khỏe người cao tuổi – Vì sao ngày Tết người cao tuổi dễ “ăn quá tay”?

Ngày thường, người lớn tuổi thường có giờ giấc khá đều đặn: ăn đúng bữa, ngủ đúng giờ, hạn chế đồ chiên xào. Nhưng Tết đến, mọi thứ thay đổi:

• Bữa sáng trễ hơn, nhiều khi “gộp” luôn vào bữa trưa, làm rối loạn nhịp sinh học.
• Mâm cơm Tết thường nhiều đồ nếp, thịt mỡ, giò chả, dưa hành – đều là những món dễ gây đầy hơi, khó tiêu hóa.
• Con cháu lâu ngày về thăm, ai cũng muốn mời ông bà “ăn thêm miếng này cho vui nhà vui cửa” tạo áp lực tâm lý.
• Có gia đình còn mời rượu, dẫn đến việc tiêu thụ chất kích thích nhiều hơn ngày thường.

Chính sự thay đổi nhịp sinh hoạt và loại thức ăn khiến cơ thể người lớn tuổi – vốn đã tiêu hoá chậm – càng dễ mệt hơn. Với những cụ đang có bệnh nền, việc ăn uống không kiểm soát còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến huyết áp, đường huyết, tim mạch. Vì vậy, việc chủ động chăm sóc người già tại nhà trong dịp Tết không chỉ là đo huyết áp, nhắc uống thuốc, mà còn là giúp các cụ giữ được thói quen ăn uống vừa phải, điều độ.

2. Khó khăn khi từ chối lời mời của con cháu

Nhiều người cao tuổi chia sẻ rằng họ ngại phiền con cháu, sợ bị hiểu lầm là khó tính, hoặc không hưởng ứng không khí Tết nên cố gắng ăn theo ý con cháu. Đây là một tâm lý rất dễ hiểu.

Tuy nhiên, nếu phải cố ăn cho “vui lòng con cháu” rồi sau đó phải:

• Cả đêm khó tiêu, trằn trọc không ngủ được,
• Đau bụng, đầy hơi, phải uống thuốc,
• Mệt mỏi trong nhiều ngày sau Tết, không còn sức để vui chơi với các cháu.

thì rõ ràng, niềm vui Tết sẽ giảm đi rất nhiều. Giữ sức khoẻ cho mình cũng chính là một cách yêu thương con cháu – để mọi người yên tâm rằng ông bà luôn khoẻ mạnh.

3. Nghệ thuật từ chối khéo léo để không mất lòng

Thay vì im lặng cố gắng ăn, người cao tuổi có thể dùng vài cách nói nhẹ nhàng, nhưng vẫn rõ ràng để bày tỏ nhu cầu sức khỏe của mình:

• “Món này ngon lắm, nhưng bác ăn được chừng này thôi kẻo tối lại mất ngủ.”
• “Con gắp cho bố nửa miếng thôi, bác sĩ dặn bố ăn ít mỡ lại để giữ huyết áp.”
• “Hôm nay ông ăn thế này là đủ rồi, để còn giữ sức chơi với các cháu cả ngày mai nữa chứ.”

Vừa nói, hãy mỉm cười, xoa đầu cháu, chạm tay con, để con cháu hiểu rằng mình không hề khó chịu, chỉ là đang giữ gìn sức khoẻ. Đây cũng là một phần quan trọng của chăm sóc tâm lý: biết lắng nghe cơ thể mình và dám nói ra nhu cầu mà vẫn giữ được sự ấm áp trong gia đình.

4. Vài mẹo nhỏ để ăn Tết mà không lo đầy bụng

Để Tết vui trọn vẹn, người cao tuổi có thể áp dụng vài thói quen đơn giản:

• Ăn nhẹ trước bữa chính: Nếu bữa chính dời trễ, có thể ăn nhẹ chút trái cây, sữa chua hoặc một chén súp nhỏ trước để không bị quá đói.
• Ăn chậm, nhai kỹ: Ưu tiên canh, rau, món thanh trước khi ăn đồ nếp, thịt mỡ để giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.
• Giới hạn thực phẩm khó tiêu: Ăn một chút đồ chiên xào, da, mỡ cho vui là đủ.
• Hạn chế đồ uống có cồn: Nếu bắt buộc phải nâng ly, có thể xin rót rất ít rượu, hoặc đổi sang nước lọc, nước trái cây tươi.
• Giữ thói quen ngủ nghỉ: Cố gắng giữ giờ uống thuốc và giờ ngủ gần giống ngày thường để cơ thể không bị xáo trộn.

Nếu cảm thấy khó chịu hoặc đầy bụng sau bữa ăn, việc tìm đến các giải pháp thư giãn như massage trị liệu cũng là một cách hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả. Những điều này tuy nhỏ, nhưng lại là phần rất quan trọng trong chăm sóc cha mẹ già: giúp các cụ qua Tết vẫn nhẹ nhàng, không kiệt sức.

5. Khi nào con cháu nên nhờ đến dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp?

Với những gia đình mà con cháu bận rộn, không thể lúc nào cũng ở cạnh ông bà; hoặc các cụ có nhiều bệnh nền, ăn uống cần được theo dõi kỹ, việc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp là cần thiết:

• Nhờ điều dưỡng tại nhà hỗ trợ theo dõi ăn uống, giấc ngủ và nhắc nhở dùng thuốc.
• Tìm người hỗ trợ chuẩn bị bữa ăn phù hợp với chế độ dinh dưỡng cá nhân.

Với những trường hợp người thân có bệnh nền cần theo dõi sát sao, dịch vụ chăm sóc người bệnh chuyên nghiệp sẽ là giải pháp tối ưu. Ngoài ra, để giảm bớt gánh nặng dọn dẹp nhà cửa và có thêm thời gian nghỉ ngơi bên ông bà, nhiều gia đình còn tìm đến dịch vụ giúp việc nhà theo giờ.

Việc sử dụng dịch vụ hỗ trợ là cách giúp con cháu yên tâm hơn cho sức khoẻ của ông bà, đồng thời giúp các thành viên trong gia đình giảm bớt lo lắng trong dịp Tết bận rộn.