Chăm Sóc Người Cao Tuổi Ngày Tết: Làm Sao Giữ Sức Khỏe Mà Vẫn Trọn Vẹn Sum Vầy?

Người cao tuổi dễ “ăn quá tay” ngày Tết vì lý do gì?

Tết là thời điểm sum họp, khi con cháu quây quần bên mâm cơm đủ đầy. Niềm vui là vậy, nhưng đối với nhiều người lớn tuổi, Tết cũng là lúc cơ thể dễ gặp các vấn đề về tiêu hóa, khó ngủ, hay khó chịu vì phải “ngại từ chối” khi con cháu liên tục mời ăn, mời uống.

Sự thay đổi nhịp sinh hoạt và loại thức ăn khiến cơ thể người lớn tuổi – vốn đã tiêu hoá chậm – càng dễ mệt hơn. Với những cụ đang có bệnh nền, việc ăn uống không kiểm soát còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến huyết áp, đường huyết và tim mạch.

Những nguyên nhân phổ biến khiến các cụ dễ ăn quá đà bao gồm:

• Giờ giấc sinh hoạt thay đổi: Bữa sáng thường trễ hơn, nhiều khi gộp chung vào bữa trưa, phá vỡ thói quen ăn uống điều độ hàng ngày.
• Thực phẩm Tết nhiều chất béo: Mâm cơm Tết thường nhiều đồ nếp, thịt mỡ, giò chả, dưa hành – đều là những món dễ gây đầy hơi, khó tiêu.
• Áp lực xã giao: Con cháu lâu ngày về thăm, ai cũng muốn mời ông bà “ăn thêm miếng này cho vui nhà vui cửa” hoặc mời rượu “uống lấy may đầu năm”.

Vì vậy, chăm sóc người già tại nhà trong dịp Tết không chỉ là đo huyết áp, nhắc uống thuốc, mà còn là giúp các cụ giữ được thói quen ăn uống vừa phải, điều độ.

Tâm lý “ngại từ chối” của người cao tuổi

Nhiều người lớn tuổi chia sẻ rằng họ cố ăn chỉ vì ngại phiền con cháu, sợ bị hiểu lầm là không vui, hoặc bị nói là khó tính khi từ chối. Đây là tâm lý rất dễ hiểu, xuất phát từ mong muốn giữ hòa khí và tận hưởng không khí đoàn viên.

Tuy nhiên, nếu cố gắng ăn quá sức chỉ để “vui lòng con cháu”, hệ quả là cơ thể phải chịu đựng:

• Khó tiêu, trằn trọc không ngủ được cả đêm.
• Đầy hơi, đau bụng, phải sử dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa.
• Cơ thể mệt mỏi kéo dài, không còn sức để chơi đùa cùng các cháu những ngày sau Tết.

Giữ sức khoẻ cho chính mình cũng chính là một cách yêu thương con cháu – để tụi nhỏ yên tâm rằng ông bà luôn khoẻ mạnh và có thể sum họp vui vẻ trong nhiều năm nữa.

Bí quyết từ chối khéo léo để không mất lòng

Thay vì im lặng cố ăn, các bác có thể dùng vài cách nói nhẹ nhàng, nhưng vẫn rõ ràng. Điều này vừa giúp bảo vệ sức khỏe, vừa thể hiện sự ấm áp trong gia đình:

Dùng lý do sức khỏe:

• “Món này ngon lắm, nhưng bác chỉ ăn được chừng này thôi, bác sĩ dặn ăn ít mỡ lại kẻo tối lại mất ngủ.”
• “Con gắp cho bố nửa miếng thôi nhé, để bụng còn ăn bánh chưng và uống nước trà nữa.”

Dùng lý do tương lai:

• “Hôm nay ông ăn thế này là đủ rồi, để còn giữ sức khỏe và chơi với các cháu cả ngày mai nữa chứ.”

Vừa nói, các bác vừa có thể mỉm cười, chạm tay con cháu để họ hiểu rằng mình không hề khó chịu, chỉ là đang giữ gìn sức khoẻ một cách nghiêm túc.

Mẹo nhỏ để ăn Tết mà không lo đầy bụng

Để Tết vui trọn vẹn, người cao tuổi có thể áp dụng vài thói quen đơn giản sau:

• Không để quá đói rồi mới ăn: Nếu bữa chính bị dời trễ, nên ăn nhẹ chút trái cây, sữa chua hoặc uống một ly nước ấm trước.
• Thứ tự ưu tiên: Ăn chậm, nhai kỹ. Ưu tiên canh, rau xanh, món thanh đạm trước khi ăn đồ nếp, thịt mỡ, giúp dạ dày làm quen và tiêu hóa tốt hơn.
• Giới hạn đồ chiên xào: Ăn một chút thịt mỡ, da heo cho vui là đủ, không nên ăn quá nhiều.
• Hạn chế đồ uống có cồn: Nếu bắt buộc phải nâng ly chúc Tết, có thể xin rót rất ít rượu hoặc chuyển sang nước lọc, nước trái cây tươi.
• Giữ nếp sinh hoạt: Cố gắng giữ giờ uống thuốc và giờ ngủ gần giống ngày thường nhất có thể.

Hỗ trợ chuyên nghiệp khi cần: Khi nào nên cân nhắc dịch vụ?

Với những gia đình bận rộn, không phải lúc nào con cháu cũng ở cạnh ông bà 24/7; hoặc các cụ có nhiều bệnh nền, chế độ ăn uống cần được theo dõi kỹ lưỡng hơn, việc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp là điều cần thiết.

Cân nhắc hỗ trợ chăm sóc sức khỏe

Sự có mặt của điều dưỡng hoặc người chăm sóc được đào tạo bài bản sẽ giúp gia đình yên tâm hơn. Họ không chỉ hỗ trợ theo dõi ăn uống, giấc ngủ, nhắc nhở uống thuốc đúng giờ, mà còn có thể hỗ trợ các nhu cầu chuyên biệt như chăm sóc người bệnh có chế độ dinh dưỡng đặc biệt.

Hỗ trợ sinh hoạt hàng ngày

Trong những ngày Tết bận rộn, áp lực dọn dẹp và nấu nướng có thể khiến người lớn tuổi và con cháu mệt mỏi. Cân nhắc sử dụng dịch vụ giúp việc nhà theo giờ giúp giảm tải công việc, để mọi người có nhiều thời gian hơn để nghỉ ngơi và tận hưởng khoảnh khắc bên nhau.

Hỗ trợ thư giãn và phục hồi

Sau những ngày dài mệt mỏi hoặc cần cải thiện lưu thông máu, dịch vụ massage trị liệu tại nhà cũng là một giải pháp hữu ích, giúp người cao tuổi thư giãn, giảm căng thẳng và phục hồi sức khỏe nhanh chóng.