Có lần cũng do tò mò, trước khi đi học tôi lén xem nắm cơm của bố mẹ. Nắm cơm với lổn nhổn sắn khoai cùng chút muối lạc vài con cá khô. Ngày ấy, tôi một cậu bé vô tư nghịch ngợm đâu có hiểu để cho anh em chúng tôi cơm trắng, bố mẹ đã chọn hết phần khoai sắn cho mình. Mấy chục năm rồi, hình ảnh nắm cơm phần bữa trưa của bố mẹ nơi đồng xa vẫn thao thức trong nỗi nhớ của tôi.

 

Nhà nghèo nhưng bố mẹ vẫn cố cho anh em chúng tôi ăn học. Những ngày học cấp 3 trường huyện xa nhà hàng chục cây số, nắm cơm đã theo anh em chúng tôi ấm dạ bữa trưa đợi chiều lao động hoặc học tiếp. Ngày ấy, tôi còn nhớ nhiều lần cô giáo chủ nhiệm nhà ở trong khu tập thể của trường đã kéo bằng được các trò vào nhà mình cùng ăn cơm. Cô cũng nghèo chỉ có nồi canh được nấu nhiều hơn, cô trò xì xụp chan bát canh rau lang cho bữa cơm nắm muối vừng của chúng tôi đỡ phần xót ruột.

 

Bao giờ cũng vậy, hôm nào chúng tôi cơm nắm ở trường là tối về bố mẹ lại “đãi” các con một bữa ăn “thịnh soạn”. Có gì đâu những con cá đồng, thêm đĩa châu chấu lẫn muỗm béo ngậy rán giòn, bát canh cua nấu bằng mướp hái từ vườn nhà gạch nổi vàng xuộm, bát cà pháo giòn tan. Mẹ cứ giục: “Khổ bữa trưa cơm nắm chẳng có gì, ăn đi các con!” Rồi bố mẹ thay nhau gắp thức ăn cho chúng tôi.

Tôi học nơi thành phố, đã có lần kể cho lũ bạn về nắm cơm của mẹ. Cứ tưởng chuyện cơm nắm muối vừng là của riêng mình, có ngờ đâu tụi bạn cũng góp thêm những câu chuyện về nắm cơm của chúng được mẹ gói ghém cho bữa cơm trưa ở lớp nào là cơm nắm các loại gạo khác nhau thì ăn như thế nào, nắm cơm nếp thì ra sao. Có thằng khoe được mẹ dạy cho cách nắm cơm rồi hùng hồn tuyên bố: “Tớ bây giờ mà nắm cơm sẽ không kém gì cơm đang được rao bán”.

 

Nhớ đến mẹ mà đâu chỉ mẹ mình, người mẹ Việt Nam nào cũng vậy, nắm cơm gói ghém ở đấy nghĩa tình cho người đi xa, cơm nắm muối vừng chắc dạ cho chân cứng đá mềm dẫu đi đâu cũng nhớ về quê hương chân chất, bình dị nơi có người thân đang đợi đang chờ. Nắm cơm gói ghém niềm hy vọng mong những đưa con đi học sớm như cánh chim trưởng thành đủ lông đủ cánh mà bay xa.

Yên Thế: 8-2025

 

Bài dự thi “Mỗi Nếp Nhăn Một Câu Chuyện” do Công ty SAN – Chăm sóc người già tại nhà tổ chức.